Vanmiddag lazen Carolien Gehrels, Vera Bergkamp, Dolly Bellefleur en ik voor aan de kleintjes bij ‘t Mandje. Geheel in traditie met vorig jaar, schreef ik speciaal een verhaaltje voor de gelegenheid. Waar is ‘t Mandje?

Kennen jullie dat? Dat je soms heel boos en verdrietig kunt zijn? En dat  je eigenlijk niet zo goed weet waarom? Wel, Koningin Bet van het koninginnerijk aan de Zeedijk was al dagen uit haar hum.  Ze was kortaf en snauwerig tegen iedereen die haar vroeg wat er aan de hand was. Bet wist dat ze niet aardig deed, maar ze wist zelf eigenlijk ook niet goed waarom ze zo bozig was. Het was gewoon zo. En daar  werd ze nog bozer van. ‘Potverdriedubbeltjes’, stampvoette ze door de kamer. ‘Weet je wat, ik loop gewoon weg!’

Dus op een goede wintermorgen, het was in de dagen voor kerst, trok ze haar stoere leren jack aan, smeerde boterhammen voor een week, en sprong op haar motorfiets. Ze liet een briefje achter met de boodschap dat niemand zich zorgen hoefde te maken en dat ze snel weer terug zou komen.

En daar ging ze. Waar zou ze eens naartoe rijden? Naar het Noorden, besloot ze. Op haar grote motorfiets crosste ze door weer en wind. Eerst Amsterdam uit, toen Nederland uit, via Duitsland, Denemarken  ver naar het hoge hoge Noorden.

De reis was lang. En het werd steeds kouder. En omdat het kouder werd, lag er overal sneeuw op de weg, en moest ze goed oppassen dat ze niet zou uitglijden met de motorfiets. Al rijdend en naar mate ze verder van huis was, voelde Bet zich steeds minder boos worden. En langzaamaan kreeg ze een beetje heimwee begon ze iedereen te missen. Alle lieve en bijzondere bezoekers van haar café ’t Mandje.  Haar zus, haar vriendinnen. En ondanks de kou voelde ze hoe haar hart warm werd als ze aan hen dacht.

Weet je wat, dacht ze, ik maak gewoon rechtsomkeert en als ik dan eenmaal thuis ben, zal ik nooit meer zo boos zijn als ik de laatste tijd ben geweest. Met goede moed ving ze de reis huiswaarts aan. Het landschap waar Bet reed was stil. Uitgestrekte vlakten van sneeuw. En er was bijna niemand anders op de weg. Zo reed ze voorzichtig door. Maar in plaats van dat ze weer de bewoonde wereld in reed, werd het stiller en stiller. En witter en witter.

Potverdrie. Bet was de weg kwijt! En tot overmaat van ramp, wat gebeurde daar? Ondanks haar voorzichtigheid, gleed Bet met motor en al onderuit. Bet had geen schrammetje, maar de motorfiets lag in drie stukken tegen een ijsschots.

Wat moest ze nu doen? Hoe kwam ze ooit weer thuis? Ze besloot te gaan wandelen, maar dat schoot natuurlijk niet op.

Bet kreeg het steeds kouder en werd steeds moeier en verlangde steeds meer naar haar café ’t Mandje? Waar is ’t Mandje nou, vroeg ze zich af. Hoe kom ik nou naar huis? En net toen ze het niet meer zag zitten hoorde ze belletjes in de verte. Wat zou dat nou zijn? Wat denken jullie?

Wat Bet zag, was een slee die door de lucht vloog. De slee werd voortgetrokken door rendieren. En in de slee zat een hele dikke gezellige man in een rood pak met heleboel cadeautjes om zich heen.

Bet was verbaasd door wat ze zag, maar slim genoeg om de slee na te roepen “Meneer, meneer”, riep ze. “Meneer, ik ben de weg kwijt”.

De kerstman, want dat was die gezellige meneer natuurlijk, hoorde Bets geroep en zette de slede zachtjes op de sneeuw neer. Bet en de kerstman gaven elkaar een hand.

- Wat is er gebeurd?

- Ik ben de weg kwijt. Ik wil terug naar ’t Mandje in Amsterdam in Nederland.

- Nou, zei de Kerstman, dat komt goed uit, want ik ben net op weg naar Amsterdam. Spring maar aan boord.

En zo kwam het dat Bet in een zucht vliegensvlug terugkeerde naar haar eigen Amsterdam, want de kerstman wist natuurlijk gewoon de weg en zijn slee gaat wel met duizend kilometer per uur door de lucht. Midden in de nacht kwamen ze aan bij ’t Mandje. De kerstman zette Bet midden in de nacht zachtjes voor de deur af. En hij gaf haar allemaal lekkers om uit te delen aan de kinderen uit haar koninginnerijk.

En Bet? Bet was zielsgelukkig weer thuis te zijn. En nam zich voor eens en altijd voor om nooit meer zomaar om niets boos te worden.

Visagie Tynke Jeeninga, fotografie La Peet

Van ’92 tot pakweg ’94 schreef ik af en toe voor het holebi-jongerenblad Expreszo.

Hier enkele van mijn pennenvruchten:

1) Een artikel waarin ik De Dolle Tweeling van Enid Blyton ‘lesbisch’ lees.

2) Een jaren ’60 romantische fantasie – inclusief solex – over Willeke Alberti.

3) Een verhaaltje over de biseksuele Yvet, die tijdens een schoolreünie valt voor de eveneens biseksuele pestkop die haar vroeger teisterde.

Voor Chris Bouma schreef ik een maatwerktekst over zijn bedrijf Connecting Differences op een van zijn favoriete nummers. Menne Vellinga maakte er een registratie van.

Lang, lang geleden was er een koninginnerijk aan de Amsterdamse Zeedijk. Daar leefde een dappere koningin met een groot hart. Koningin Bet van Beeren.

Koningin Bet was niet zomaar een koningin. De meeste koningen en koninginnen gaan uit rijden in een koets of in een sjieke auto. Maar onze Bet had een hele grote motor. En ze droeg nooit meisjesachtige jurken en hoge hakken, maar broeken met bretels. Als ze zin had dan trok ze haar stoere leren jack aan en dan scheurde ze op haar motor hard door haar rijk tot ver daarbuiten.

In Bets koninginnerijk was iedereen welkom.  Jonge, oude, rijke en arme mensen vonden er een warm thuis. Ook vrouwen die van vrouwen hielden en mannen die van mannen hielden vonden het fijn om in Bets rijk te komen, want – wat vroeger niet zo gewoon was – Bet ontving iedereen met open armen.

Op een dag, het was bijna kerstmis, was het zo koud en lag er zoveel sneeuw dat veel mensen hun laatste centjes hadden uitgegeven aan wat kolen voor op het haardvuur. Sommigen waren zelfs zo arm dat ze geen brood meer konden kopen, laat staan warme kleren.

Koningin Bet kreeg altijd veel bezoek en haar vriendinnen vertelden haar over de arme mensen in het rijk en ook over de vele bleekneusjes. Weet je wat dat zijn? Dat zijn kinderen die zoveel honger hebben dat ze er bleek van zien.

Koningin Bet werd opstandig van die verdrietige berichten en ze bedacht een oplossing.

Omdat ze voor niets en niemand bang was en zich al helemaal niet door een dikke laag sneeuw liet weerhouden, zette ze op kerstavond, net toen het donker was geworden, haar motor klaar en bond een gigantisch grote doos vol met mandjes gevuld met allerlei lekkernijen op de bagagedrager.

Toen trok ze haar leren jack aan en reed stilletjes langs de huizen van de arme mensen.  Bij iedere deur zette ze een mandje neer met voor ieder een warme sjaal, wat kolen voor op het vuur, en om te eten niet alleen brood, vers gemalen koffie en melk, maar ook  lekker fruit, limonade en wat snoep voor de kinderen.

Je kunt je voorstellen dat de arme mensen reuze blij waren toen ze de volgende ochtend, op de eerste kerstdag, het mandje met hun verrassing vonden. Nu kon de kachel lekker branden en iedereen at zijn buikje rond en vol.

En weet je wat nou zo mooi is? Niemand heeft ooit geweten dat het koningin Bet was die hen zo gul had verwend. Sommigen dachten dat de kerstman was langsgeweest, en Bet  liet dat maar zo. Het was immers haar geheim. En dat hoefde verder niemand te weten.

Geschreven voor en voorgelezen tijdens het Voorleesuurtje bij Café ‘t Mandje op 19 december ter gelegenheid van Pink Christmas.

Onder leiding van Zij aan Zij hoofdredacteur Franc Craanen en Stichting OndersteBoven directeur Irene Hemelaar, gaan Inge van Vuuren, voorzitter van het Frisofeest in Eindhoven, Brenda Oosterbaan, initiatiefnemer van Krijg ‘t Vrouwenfeesten in Utrecht en Marije Heukelom van de WHAM in Amersfoort met elkaar het gesprek aan.

Publiek is van harte welkom!

Deze Girls Talk verschijnt al over enkele weken in de nieuwe Zij aan Zij.

Wanneer? Woensdag 13 oktober

Hoe laat? Inloop vanaf 18.30, aanvang om 19.00

Waar? WHAM, Hendrik van Viandenstraat 13 te Amersfoort

Entree? Gratis

Waar in vorige akkoorden werd gesproken over homoseksuelen als de hele groep LHBT’s werd bedoeld, hebben we in dit akkoord allemaal bestaansrecht gekregen. In juni wijdde ik nog een column in Zij aan Zij aan het belang om lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen en transgenders expliciet te benoemen.

Op jongerenmagazine/community Expreszo las ik vandaag de volgende passage uit het regeerakkoord:

“Het kabinet bevordert de emancipatie. Het kabinet staat ook borg voor de emancipatie van lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuelen en transgenders en zal daartoe concreet beleid ontwikkelen.“

De inzet van Stichting OndersteBoven heeft mede tot het expliciete LHBT geleid. En daar ben ik best trots op. Als we nou na 2011 samen met COC Nederland de werkzaamheden van ons project Zichtbaar LesBisch in de LesBische Alliantie met een nieuwe financiële injectie kunnen vervolgen, dan is mijn vreugde werkelijk compleet.

Inleiding SPE expertbijeenkomst lesbische identiteit door Irene Hemelaar – vz St. OndersteBoven 18 juni 2010

Belang van onderzoek
Met onze presentatie van het eerste grootschalige onderzoek naar het welbevinden van lesbische en biseksuele vrouwen in Nederland hebben we behoorlijk wat in beweging gezet. We kwamen in het vizier van OCW en de gemeente Amsterdam. De eerste zorgt ervoor dat we tot eind 2011 meer emanciperend werk voor LBT-vrouwen kunnen verrichten.

We weten te weinig over lesbische en biseksuele vrouwen
Grootschalige onderzoeken zoals het landelijke Nemesisonderzoek kennen wel een mogelijkheid om de geaardheid bekend te maken, maar bij het meten werd nooit specifiek gekeken naar en vergeleken met LHBT-resultaten.

Ik begreep van de dames van SPE dat in Amsterdam bij bevolkingsonderzoeken nog niet eens wordt gekeken naar m/v, laat staan naar hetero vs LHBT.

Wel heeft A’dam vorig jaar een onderzoek gedaan naar homoseksuele mensen in de stad. Hieruit blijkt dat  bij een niet zo wetenschappelijke schatting gemiddeld 10% van de mannen in A’dam homo is en 3% van de vrouwen lesbisch. Onder niet westerse allochtone vrouwen is dit 0,9%. Deze cijfers lijken me bijzonder weinig en ik vermoed eerder dat de onderzoekmethoden lesbische vrouwen niet zichtbaar hebben gemaakt, dan dat het percentage lesbische vrouwen werkelijk zoveel lager ligt. Uit het onderzoek blijkt ook dat deze groep lesbische vrouwen minder te besteden hebben dan heteroseksuele vrouwen. 10 op de 100 lesbiennes beoordeelt hun gezondheid als zeer slecht, tegen 4 op de 100 heteroseksuele vrouwen.

Reden temeer om op lokaal niveau meer gedegen onderzoek te verrichten naar het welbevinden van lesbische en biseksuele vrouwen. En dit niet eenmalig te doen, maar dit te herhalen, zodat je kunt zien of het beter of slechter gaat.

Wat te doen met het ‘weten’?
Onderzoek roept altijd nieuw onderzoek op.  Op basis van bovengenoemde resultaten zou je verder onderzoek moeten doen naar het ‘waarom’ en beleid maken om de positie van lesbische vrouwen te verbeteren. Hierbij zou de gemeente geld vrij moeten maken voor en samen moeten werken met organisaties die zich inzetten voor vrouwen en/of de hele brede LHBT-brede groep. Ik denk hierbij aan Schorer, COC Amsterdam, Stichting OndersteBoven, stichting ProGay. Bij deze organisaties bestaat al kennis om – met elkaar – een verandering op gang te zetten, ieder vanuit zijn eigen expertise.

In de Gay Capital nota van Ossel lag de focus wederom op homomannen. Lesbische vrouwen bleken andermaal met 1 alinea op een document van 16 pagina’s een blinde vlek. De conclusie was: we weten te weinig en we zouden eens met vrouwenorganisaties moeten gaan praten.

Deze bijeenkomst  door SPE is daar een aanzet toe. Moge dit tot concreet – financieel – handelen van de gemeente komen.